Afvallen met natuurvoeding

Te veel suiker: ook in biovoeding?

Dat snoep, frisdrank en gebak ware suikerbommen zijn, is allang geweten. Maar ook ontbijtgranen, melkdrankjes en yoghurt bevatten meer toegevoegde suikers dan goed is voor de consument. Geldt het suikeralarm ook voor biologische voedingsproducten? De Biotheek stak zijn licht op bij drie zoetekauwen.

Een recente studie van Test-Aankoop (1) bevestigt dat veel voedingsproducenten al te kwistig omspringen met toegevoegde suiker. De consumentenorganisatie verwacht van de overheid dat ze het suikergebruik strenger reglementeert en de consumenten beter informeert. Fevia verzet zich tegen de betuttelende aanpak.

“De consument kan kiezen tussen producten met een traditioneel suikergehalte en andere met een beperkt suikergehalte of met suikervervangers”, luidt het bij de federatie van de voedingsindustrie (2). “De overheid moet de consument niet bij het handje nemen”.

Moeten we daaruit afleiden dat de verantwoordelijkheid voor een te hoog suikerverbruik in de eerste plaats bij de consument ligt? “De verantwoordelijkheid ligt zeker ook bij de voedingsbedrijven”, reageert Leo Borms, manager van peperkoekfabrikant Vondelmolen en bestuurder bij Fevia Vlaanderen.

“Het zijn de consumenten die te veel eten, maar ze worden daartoe verleid door de producenten, dus moeten die laatste ook hun verantwoordelijkheid opnemen. Ik zie voor de bedrijven en de overheid een gedeelde dubbele taak: pistes voor suikerreductie en -vervanging onderzoeken en toepassen enerzijds en met alle mogelijke middelen communiceren over het belang van voldoende beweging anderzijds.”

Jos Corthouts, manager van BioKorn Biscuits, treedt zijn collega bij: “De meeste mensen eten te veel in verhouding tot hun fysieke inspanningen (arbeid, sport). Je lost dit probleem niet op door iedereen suikervrije voeding te geven. Suikervrije voeding is bestemd voor mensen met specifieke gezondheidsproblemen zoals obesitas of diabetes.

Voor wie geen last heeft van die gezondheidsproblemen, is er geen enkele reden om alle suiker uit de voeding te bannen, wel om de hoeveelheid suiker te doseren. Dit gaat ook op voor bijvoorbeeld zout en vet. ‘Alles met mate en goed gebalanceerd’ moet de kernboodschap zijn in de bedrijfs- en overheidscommunicatie over voeding.”

De ene suiker is de andere niet
Suiker is geen eenduidig product: het is de verzamelnaam voor alle voedingsstoffen die tijdens het verteringsproces omgezet worden in koolhydraten, een belangrijke energieleverancier voor het lichaam. Zowel glucose, fructose, maltose, sacharose (= sucrose) als lactose vervullen die rol. In de gangbare voedingsindustrie wordt er vooral met de geraffineerde vormen van deze natuurlijke zoetmiddelen gewerkt. Door het raffinageproces zijn ze ontdaan van hun begeleidende voedingsstoffen (mineralen en vitamines) en dus als ‘lege’ calorieën te beschouwen.

Bovendien worden er in het raffinageproces allerlei soorten chemische producten gebruikt. De jongste dioxinecrisis heeft nog maar eens aangetoond dit niet zonder risico is… Vooral om die twee redenen geven de meeste biologische verwerkers de voorkeur aan ongeraffineerde zoetmiddelen, zoals vers fruit, gedroogd fruit, fruitsappen, honing en ongeraffineerde ruwe rietsuiker (3).

Daarnaast maken veel bioverwerkers gretig gebruik van allerlei siropen, gemaakt van bijvoorbeeld dadels, appels, peren, agave (4) of ahorn (5). “Ook graansiropen liggen bij bioverwerkers goed in de markt”, stipt Jos Corthouts aan. “Door een traag gistingsproces wordt het zetmeel uit het graan (tarwe, rijst, gerst, spelt, mout of maïs) omgezet in verschillende types koolhydraten (6). Er gebeurt hierbij geen raffinage, zodat de natuurlijke suikers nog vergezeld zijn van de originele nutriënten van het graan.”

Zuivere siropen
De graansiropen die we in de koekjes van BioKorn Biscuits aantreffen, zijn afkomstig van Meurens Natural, een bedrijf dat sinds 1994 gespecialiseerd is in de productie van siropen op basis van biologische granen. “We doen een beroep op een zuiver productieproces om een zuiver product te maken”, legt afgevaardigd bestuurder Léopold Meurens uit.

“Het is onze ambitie de consument een zo natuurlijk mogelijk product aan te bieden. We voegen niets toe aan onze grondstof: biologische granen. Doordat we kiezen voor een natuurlijke hydrolyse van het graan, zonder enige raffinage, behoudt het eindproduct de voedingseigenschappen van de grondstof en is het rijk aan oligo-elementen en mineralen. Niet alleen de consument, maar ook het milieu heeft baat bij dit zuiver productieproces.”

Volgens Léopold Meurens is het de verdienste van de biosector om de mensen weer te laten wennen aan producten met minder en ongeraffineerde suiker. “De gangbare voedingsindustrie heeft ons de voorbije decennia een mierzoet smaakpatroon opgedrongen. Biovoeding wijkt bewust van dat smaakpatroon af. Biovoeding wordt verondersteld elk ingrediënt en elke smaak tot zijn recht te laten komen, en dat breng je in het gedrang als je te veel suiker gebruikt.”

Frederika Hostens in samenwerking met Probila, de nationale beroepsvereniging van verwerkers en verdelers van de producten van de biologische landbouw, met dank aan dr. Geert Verhelst, wetenschappelijk adviseur bij Mannavita

Zoete lectuurtips
- Het boek Suiker & Zoetstoffen van dr. Geert Verhelst, te koop in natuurvoedingswinkels.
- Dossier over suikers en biovoeding van Véronique Bourfe-Rivière (in het Frans).
- Dossier over suiker en zoetstoffen van de Wageningen Universiteit.

Bron: Bioforum.be